Zacznij od miejsca, które czeka na książki
Zanim zdejmiesz pierwszy tom z półki, zastanów się, gdzie stanie biblioteczka w nowym mieszkaniu lub domu. Czy będą tam regały o podobnej pojemności? Czy część książek trafi do pokoju dziecka, domowego biura albo schowka? Nie musisz od razu mierzyć każdego grzbietu. Wystarczy wstępnie określić, ile miejsca możesz przeznaczyć na książki, zamiast zakładać, że wszystkie zmieszczą się tak jak dotąd.
Przeznacz na przegląd kilka krótszych sesji, szczególnie jeśli zbiór jest duży. Przygotuj miejsce na cztery grupy: zabieram, przekazuję, odkładam do namysłu i wymaga sprawdzenia. Ostatnia grupa przyda się na egzemplarze należące do innych osób, książki wypożyczone oraz te, których stan trzeba ocenić. Dzięki temu nie pomylisz selekcji z pakowaniem i nie schowasz do kartonu pozycji, co do których nie zapadła jeszcze decyzja.
Przeglądaj książki kategoriami, nie przypadkowymi stosami
Zbieraj w jednym miejscu niewielkie grupy, na przykład książki kucharskie, literaturę dziecięcą, poradniki, albumy czy powieści. Łatwiej wtedy zauważyć powtórzone tytuły, kilka książek na ten sam temat i pozycje, do których regularnie wracasz. Przy każdej z nich zapytaj: czy chcę ją przeczytać ponownie, czy korzystam z niej w pracy lub nauce, czy ma dla mnie znaczenie osobiste? Odpowiedź „może kiedyś” nie musi automatycznie oznaczać „zabieram”.
Sprawdź też stan egzemplarzy. Książka z podartymi stronami, śladami wilgoci lub luźnym grzbietem wymaga osobnej decyzji: naprawy, zachowania z konkretnego powodu albo oddania do odpowiedniego strumienia odpadów. Nie wkładaj zawilgoconych książek między czyste tomy. Z podręcznikami i poradnikami dotyczącymi zmiennych zasad postępuj ostrożnie: jeśli informacje mogą być nieaktualne, sam sentyment lub ładna okładka nie czyni z nich użytecznych materiałów dla kolejnego czytelnika.
Zostaw miejsce na sentyment i wspólne decyzje
Nie każda książka musi uzasadniać swoje miejsce częstym użyciem. Egzemplarz z dedykacją, ulubiona książka z dzieciństwa czy tom towarzyszący ważnemu etapowi życia mogą być warte przewiezienia. Jeśli jednak trudno rozstać się z całym zbiorem pamiątek, wybierz dla nich określoną półkę lub jedno pudełko. Taka granica pomaga zachować rzeczy najważniejsze bez podejmowania decyzji wyłącznie pod wpływem pośpiechu.
W gospodarstwie domowym ustal, kto decyduje o poszczególnych książkach. Nie oddawaj cudzych egzemplarzy ani książek dziecka bez rozmowy. Młodszym domownikom można zaproponować wybór tych tytułów, które chcą mieć pod ręką po przeprowadzce, oraz tych, z których już wyrośli. Wspólna biblioteczka nie musi oznaczać jednomyślności: osobne stosy właścicieli ograniczą pomyłki i niepotrzebne spory.
Znajdź dobry kierunek dla książek, które zostają
Książki w dobrym stanie możesz zaproponować znajomym, wystawić na sprzedaż, wymienić albo przekazać dalej. Przed dostarczeniem ich do biblioteki, placówki społecznej czy punktu wymiany sprawdź, czy dana instytucja przyjmuje książki i jakie ma wymagania. Nie zostawiaj paczek bez uzgodnienia: nawet przydatne tytuły mogą stać się dla odbiorcy kłopotem, jeśli nie ma na nie miejsca.
Wyznacz termin na znalezienie nowych właścicieli, wcześniejszy niż dzień przeprowadzki. Zrób krótkie, czytelne grupy tytułów do oddania i od razu zaznacz egzemplarze zniszczone lub niekompletne. Jeśli książka nie nadaje się do dalszego czytania, sprawdź lokalne zasady segregacji; elementy inne niż papier, na przykład dodatkowe nośniki czy niektóre okładki, mogą wymagać oddzielenia. Nie przewoź niechcianych tomów tylko dlatego, że zabrakło czasu na decyzję.
Zamknij selekcję, zanim zaczniesz pakować
Do pakowania powinny trafić wyłącznie książki z grupy „zabieram”. Pozostałym wyznacz osobne, podpisane miejsce, aby nie wróciły przypadkiem na półkę. Stos „do namysłu” przejrzyj ponownie w ustalonym dniu: jeśli nadal wahasz się przy konkretnym tytule, porównaj go z dostępną przestrzenią i książkami o podobnej tematyce. Możesz zachować niewielką rezerwę na takie egzemplarze, ale określ jej wielkość przed zamknięciem kartonów.
Zachowane książki układaj w mniejszych kartonach, ponieważ duże pudło wypełnione papierem może być niewygodne do przenoszenia. Podpisz kartony nazwą pokoju lub kategorią i osobno odłóż kilka tytułów, do których chcesz mieć dostęp zaraz po zmianie adresu. Dzięki temu przegląd biblioteczki kończy się konkretnym wynikiem: w nowym miejscu rozpakujesz zbiór, który odpowiada twoim potrzebom i mieści się w przeznaczonej dla niego przestrzeni.
